Dalej płacisz alimenty na byłego małżonka? – sprawdź czy możesz już zaoszczędzić na eksmałżonku

“Nic nie może wiecznie trwać” – jak to śpiewała Anna Jantar. Czy aby na pewno? Omawiana przeze mnie materia jest o tyle interesująca, że bardzo życiowa i łącząca na wiele lat ludzkie losy.

Zdarzają się bowiem i tacy dobrzy ludzie, którzy utrzymują swoich eksmałżonków przez dziesiątki lat. Sprawa często odżywa na nowo, gdy się okazuje, że ów drugi eksmałżonek wnosi o podwyższenie kwoty alimentów.

Pojawiają się wtedy wątpliwości czy rozwiedzeni aczkolwiek nadal złączeni sprawami finansowymi będą na zawsze egzystować ze sobą w tym materialnym i platonicznym uścisku?

Otóż wszystko zależy od tego jaka była treść wyroku rozwodowego. W przypadku orzeczenia o wyłącznej winie jednego małżonka rozkładu pożycia małżeńskiego  obowiazek ten może de facto trwać przez cały okres ziemskiego życia drugiego eksmałżonka niezdolnego do samodzielnej egzystencji. W tej materii wypowiedział się również Trybunał Konstytucyjny, który potwierdził słuszność tej tezy i zgodność przepisów z Konstytucją RP.

Otóż w dniu 25 października 2012 roku Trybunał Konstytucyjny rozpoznał skargę konstytucyjną w sprawie zgodności art. 60 § 2 i 3 k.r.o. z Konstytucją (SK 27/12).

Zdaniem TK “wina w rozkładzie pożycia jest uzasadnioną przesłanką przyznawania tego świadczenia, ponieważ koresponduje z zasadami prawa rodzinnego i realizuje konstytucyjne zasady ochrony i opieki państwa nad małżeństwem i zasługuje także na aprobatę z punktu widzenia sprawiedliwości społecznej. W kodeksie rodzinnym i opiekuńczym istnieją rozwiązania zapobiegające nadużywaniu tej instytucji: małżonek zobowiązany ma przyczyniać się jedynie do zaspokojenia uzasadnionych potrzeb małżonka uprawnionego, a alimenty na podstawie zaskarżonego przepisu mogą być przyznawane tylko wtedy, gdy pogorszenie sytuacji majątkowej małżonka uprawnionego jest istotne i jest bezpośrednim skutkiem rozwodu. Dodatkowo zobowiązany może uchylić się od wykonania obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, a także wnosić o zmianę orzeczenia w tym zakresie”.

“Brak ustawowych ograniczeń czasowych rozszerzonego obowiązku alimentacyjnego stanowi racjonalną konsekwencję założeń ustrojodawcy dotyczących instytucji małżeństwa. Zawierając małżeństwo, każdy z małżonków dobrowolnie przyjmuje na siebie zobowiązanie do zaspokajania potrzeb rodziny, które w założeniu (w prawidłowo funkcjonującym małżeństwie) ma trwać dożywotnio. W wypadku rozwodu z winy jednego małżonka taka relacja między małżonkami zostaje przedwcześnie skrócona i to jednostronną decyzją jednego z nich. W przypadku, gdy małżonek uprawniony poświęcił swoją karierę zawodową dla dobra rodziny, pogorszenie jego sytuacji majątkowej będzie więc miało najczęściej charakter trwały i nieodwracalny, powodując konieczność dożywotnej alimentacji”.

Jednakże sytuacja dożywotniego alimentowania drugiego rozwiedzionego małżonka zdarza się nader rzadko. Częściej mamy do czynienia z sytuacjami mniej skrajnymi tj. obowiązku alimentacji w przypadku, gdy nie ma wyłącznej winy rozkładu pożycia małżeńskiego.

Zgodnie z treścią art. 60 § 1 i 3 k.r.o. małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego. Obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa. Gdy zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek ten wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu. Zatem zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 60 § 3 zdanie drugie k.r.o. obowiązek alimentacyjny pomiędzy byłymi małżonkami wygasa zasadniczo po upływie 5 lat od orzeczenia rozwodu.

Termin pięcioletni, o którym mowa w powyższym przepisie, dotyczy wyłącznie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego rozwiedzionego małżonka, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia. Obowiązek ten także nie wygasa automatycznie mimo upływu pięcioletniego okresu liczonego od orzeczenia rozwodu, a wymaga wytoczenia powództwa na podstawie art. 138 k.r.o., jeśli treść wyroku rozwodowego daje podstawę do dochodzenia obniżenia alimentów, bądź ustalenia, że obowiązek alimentacyjny wygasł (por. komentarz do art. 60 k.r.o. Zdzisława Krzemińskiego, orzeczenia S.N.: z dnia 08 grudnia 1986 r. w sprawie III CRN 331/86 oraz z dnia 26 lutego 1970 r. w sprawie III CZP 109/69).

Z artykułu 61 k.r.o. wynika, że do obowiązku dostarczania środków utrzymania przez jednego z małżonków rozwiedzionych drugiemu stosuje się odpowiednio przepisy o obowiązku alimentacyjnym między krewnymi. Tym samym mają do niego zastosowanie regulacje artykułów od 136 k.r.o. do art. 140 k.r.o.

Norma art. 138 k.r.o. w zw. z art. 61 k.r.o., stanowi, że w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego, przy czym przez zmianę stosunków rozumieć należy zmianę usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego tj. okoliczności decydujących w myśl przepisu art. 135 § 1 k.r.o. o zakresie obowiązku alimentacyjnego. Zmianę stosunków powoduje także zdarzenie, wskutek którego obowiązek alimentacyjny wygasa. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 1974 r., sygn. akt II CO 9/74, publ. LEX nr 7560, a także: J. Pietrzykowski w: Kodeks rodzinny i opiekuńczy z komentarzem, pod red. J. Pietrzykowskiego, Warszawa 1990, str.561).

W kwestii tej wypowiadał się także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 stycznia 2009 r. w sprawie II UK 135/08 wskazując, iż nieuzyskanie z mocy wyroku sądowego przedłużenia terminu pięcioletniego, o którym mowa w art. 60 § 3 zdanie drugie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, powoduje wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego rozwiedzionego małżonka.

Share and Enjoy !

0Shares
0 0 0
Ten wpis został opublikowany w kategorii rodzinne sprawy i oznaczony tagami , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *